الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
39
تفسير مجمع البيان (فارسى)
بيان آيهء 110 و 111 و 112 لغت سوء : كار زشتى كه انسان را مواجه شود و « رجل سوء » : مردى كه با امور ناپسنديده با مردم مواجه شود . سيئه . نقيض حسنه است : يجد : اصل اين كلمه از و جدان به معناى ادراك است : وجود : ضد عدم ، زيرا همانطورى كه شيئى به ادراك ظاهر مىشود ، به هستى هم ظهور پيدا مىكنيد . كسب : فعلى كه براى منفعت يا دفع ضرر ، انجام گيرد ، خداوند متصف بكسب نمىشود زيرا منفعتى احتياج ندارد و ضررى متوجه او نيست . مقصود هم اكنون ، خداوند متعال ، راه تلافى و توبهء از گناهان را به بندهء عاصى نشان داده ، مىفرمايد : وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ : كسى كه مرتكب كار زشتى شود يا با ارتكاب گناه ، به خود ستم كند . برخى گفتهاند : يعنى با دزديدن زره كار زشتى كند و با نسبت آن دزدى به ديگرى به خود ستم كند . برخى گفتهاند : مقصود از « سوء » شرك و مقصود از ظلم سواى شرك است . ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ : سپس توبه كند و از خداوند طلب آمرزش نمايد . يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِيماً : مىفرمايد : اگر چه جريمهء ايشان بزرگ باشد ، اگر توبه و استغفار كنند ، مانع آمرزش و قبول توبهء ايشان نخواهد شد . وَ مَنْ يَكْسِبْ إِثْماً فَإِنَّما يَكْسِبُهُ عَلى نَفْسِهِ : هر كسى گناهى كند ، بزيان خود انجام مىدهد مثل : « لا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ إِلَّا عَلَيْها » ( سوره انعام 164 يعنى هر كسى كارى زشت كند به زيان خود اوست ) و مثل : « مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها »